مدل نمونه‌برداری بینومیال برای تسهیل پایش جمعیت شته Schizaphis graminum (Rondani) در مزارع سورگوم جارویی منطقه میانه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی واحد میانه دانشگاه آزاد اسلامی میانه، ایران

2 موسسة تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

10.22034/aej.2020.679877

چکیده

این پژوهش به منظور ارایه مدل نمونه ­برداری بینومیال (وجود – عدم وجود) برای صرفه­ جویی در زمان تعیین تراکم جمعیت شته  Schizaphisgraminum  (Rondani)در مزارع سورگوم جارویی منطقه میانه انجام شد. برای این منظور هر سه روز یک­بار با بازدید تعداد 50 ساقه سورگوم جارویی از جمعیت شته نمونه ­برداری شد و میانگین و واریانس جمعیت در هر تاریخ نمونه­ برداری برای تخمین پارامتر­های پراکنش فضایی مورد استفاده قرار گرفت. در ادامه، از پارامتر­های  قانون نمایی تیلور برای تهیه مدل ­های نمونه ­برداری بینومیال در دو سطح دقت 10 و 25% استفاده شد. توزیع فضایی شته S. graminum در مزرعه به صورت تجمعی بوده و میانگین جمعیت آن در تاریخ­ های مختلف نمونه­ برداری از 14/0 تا 45/25 عدد در هر ساقه متغیر بود. مقایسه مدل­ های نمونه­ برداری تهیه شده نشان داد که با کاهش سطح دقت از 25 به 10%، اندازه نمونه مورد نیاز برای تخمین جمعیت شته­ در مدل نمونه­ برداری بینومیال به­ طور قابل توجهی افزایش یافت. بنابراین، مدل نمونه ­برداری بینومیال در سطح دقت 10% بسیار وقت­گیر بوده و برای تخمین تراکم جمعیت شته­ مناسب نبود. با این وجود، مدل­ نمونه­برداری در سطح دقت 25% در مقایسه با اندازه نمونه ثابت باعث کاهش اندازه نمونه لازم برای پایش جمعیت شته شد. در مجموع، استفاده از مدل نمونه­ برداری بینومیال در سطح دقت 25% (سطح دقت قابل قبول در برنامه ­های مدیریت آفات) می ­تواند زمان نمونه ­برداری را نسبت به روش اندازه نمونه ثابت کاهش داده و برای تخمین جمعیت این آفت در برنامه مدیریت تلفیقی آن در مزارع سورگوم جارویی میانه توصیه می ­شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Binomial sequential sampling model to facilitate monitoring of greenbug, Schizaphis graminum (Rondani) populations in broom corn farms

نویسندگان [English]

  • Habibollah Khodabandeh 1
  • Shahram Shahrokhi Khaneghah 2
1 Plant Protection Department, Miyaneh Branch, Islamic Azad University, Miyaneh, Iran
2 Iranian Research Institute of Plant Protection, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran.
چکیده [English]

This study was conducted to develop a binomial (presence-non presence) sequentialsampling model for saving time in determining population density of greenbug, Schizaphis graminum (Rondani) in broom corn fields. For this purpose 50 broom corn stems were sampled every three days for counting the aphid number. The mean and variance of population at each sampling date were used to estimate spatial dispersion parameters. Then, Taylor’s Power Law parameters were used to prepare binomial  sequentialsampling models at two precision levels of 0.10 and 0.25. The spatial distribution of S. graminum in the field was clumped and its mean population at different sampling dates ranged from 0.14 to 25.45 aphids per stem. Comparison of models showed that sample size required for  estimating aphid population increased by reducing the precision level from 0.25 to 010, significantly. Therefore, the binomial sequential sampling model at the precision level of 0.10 was very time consuming and was not suitable for estimating aphid population density. However, the model at 0.25 precision level reduced the sample size required compared to the fixed sample size method. Overall, using binomial sequentialsampling model at 25% precision level, the proposed precision level for pest management programs, can reduce sampling time in comparison to the fixed sample size method and it is recommended to estimate the pest population in integrated pest management programs in broom corn farms.

کلیدواژه‌ها [English]

  •  corn leaf aphid
  •  integrated pest management
  •  monitoring
  •  population estimation
  • spatial distribution